Gasontlading

Metaalhalogenide-lampen worden hoofdzakelijk gebruikt voor de verlichting van hallen of grote complexen waar een hoge verlichtingssterkte vereist is (bijvoorbeeld een showroom) en wanneer de lamp voldoend lange tijd uit- en aangeschakeld kan blijven.

Werkingsprincipe

Metaalhalogenide-lampen zijn gasontladingslampen die vrij gelijkaardig zijn aan kwikdamplampen (fluorescentielampen en compacte fluorescentielampen), maar ze werken op hoge druk en bevatten extra, vaak zeldzame, gascomponenten. Daardoor stralen ze een meer gevarieerd kleurenspectrum uit.

Men onderscheidt:

  • de metaalhalogenide-lamp met keramische brander
  • de metaalhalogenide-lamp met kwartsbrander
Beschikbare vermogens en lichtstroom

De beschikbare vermogens kunnen zeer hoog liggen, namelijk van 20 W tot 2.000 W of meer. Ook de beschikbare lichtstromen zijn hierdoor heel variabel, ze liggen tussen enkele duizenden lumen en meerdere tienduizenden lumen (240.000 lm).

Lichtrendement en energieklasse

Metaalhalogenide-lampen bieden een hoog lichtrendement gaande van 72 tot 120 lm/W (hogere lichtrendementen worden wel vaak gehaald ten koste van een slechtere kleurweergave). Indien van toepassing is hun energielabel meestal A of B. Door hun hoge lichtopbrengst hebben metaalhalogenide-lampen vaak een lichtstroom hoger dan 6.500 lm, waardoor ze buiten het toepassingsgebied van de energieclassificatie van lampen vallen.

Kleurtemperatuur en kleurweergave-index

De kleurtemperatuur van metaalhalogenide-lampen ligt meestal hoger dan de kleurtemperatuur van klassieke fluorescentielampen, maar ook de lagere temperaturen kunnen gehaald worden. Globaal worden kleurtemperaturen tussen 2.720 K en 6.700 K teruggevonden.

Hun kleurweergave-index kan zeer sterk variëren, tussen 60 en 95.

Levensduur

De levensduur van metaalhalogenide-lampen is in vergelijking met andere gasontladingslampen redelijk kort en kan variëren tussen 500 en 20.000 u. Door het werkingsprincipe van metaalhalogenide-lampen kunnen ze na doven niet onmiddellijk opnieuw aangestoken worden, zolang ze nog warm zijn. Onmiddellijke herontsteking is voor een aantal speciale types lampen wel mogelijk. Deze moeten wel voorzien zijn van een specifieke voorschakelapparatuur.

Recyclageketen

Metaalhalogenide-lampen bevatten kwik. Daarom moeten ze een specifieke recyclageketen volgen en mogen ze niet verwerkt worden als klassiek huishoudelijk afval. Via het Recupel-systeem beschikken containerparken over specifieke inzamelpunten. Aangezien metaalhalogenide-lampen echter meer bestemd zijn voor professionele of collectieve gebruikers zijn het meestal de installateurs die voor de ophaling en inzameling  van deze lampen zorgen.

Voor- en nadelen

Metaalhalogenide-lampen zijn beschikbaar in veel vermogens en beschikken over een hoog lichtrendement, waardoor ze grote lichtstromen kunnen uitzenden voor een redelijk energieverbruik. Ze geven een sprankelend wit licht, wat ze esthetisch interessant maakt, bijvoorbeeld voor toonzalen.

Bepaalde metaalhalogenide-lampen zenden een grote hoeveelheid UV-straling uit, daarom is er soms een UV-bescherming nodig. Deze bescherming gebeurt op het niveau van de lamp zelf of via de armatuur.

De lamp is verder meestal ontworpen voor één specifieke positie (verticaal of horizontaal) en de lichtopbrengst kan drastisch dalen wanneer hiervan wordt afgeweken. Dit kan de toepassingsmogelijkheden van een bepaalde lamp wel beperken.

Bij de inschakeling wordt de nominale lichtstroom pas na verschillende minuten bereikt en na uitschakelen kan de herontsteking pas na een tiental minuten gebeuren. Bij gebruik met een elektronisch voorschakelapparaat met warme start, in combinatie met bepaalde lamptypes, kan de herontsteking echter wel onmiddellijk na uitschakeling gebeuren.